📖 Bài 24: Cường độ dòng điện và hiệu điện thế - lớp 8

💡 Bài 24: Cường độ dòng điện và hiệu điện thế

Ý nghĩa: Số chỉ của ampe kế là giá trị của cường độ dòng điện, cho biết mức độ mạnh, yếu của dòng điện.
Kí hiệu: Cường độ dòng điện được kí hiệu bằng chữ I.
Đơn vị đo: Đơn vị chuẩn là ampe (A). Ngoài ra còn dùng đơn vị miliampe (mA).
- Quy đổi: $1\ A = 1,000\ mA$.
Dụng cụ đo: Dùng ampe kế. Trong sơ đồ mạch điện, ampe kế được kí hiệu là Ⓐ.

Ý nghĩa: Khả năng sinh ra dòng điện của nguồn điện (pin, acquy...) được đo bằng hiệu điện thế (còn gọi là điện áp) giữa hai cực của nó.
Kí hiệu: Hiệu điện thế được kí hiệu bằng chữ U.
Đơn vị đo: Đơn vị chuẩn là vôn (V). Ngoài ra còn dùng đơn vị milivôn (mV) hoặc kilôvôn (kV).
- Quy đổi: $1\ mV = 0,001\ V$; $1\ kV = 1,000\ V$.
Dụng cụ đo: Dùng vôn kế. Trong sơ đồ mạch điện, vôn kế được kí hiệu là Ⓥ.

Cường độ dòng điện đặc trưng cho tác dụng mạnh, yếu của dòng điện, đo bằng ampe kế (đơn vị A, mA).
Hiệu điện thế giữa hai cực của nguồn điện cho biết khả năng sinh ra dòng điện của nguồn đó, đo bằng vôn kế (đơn vị V, mV, kV).

Sử dụng Ampe kế: Biết cách mắc nối tiếp ampe kế vào mạch điện để đo dòng điện chạy qua các thiết bị như bóng đèn, đảm bảo dòng điện không vượt quá mức cho phép gây cháy thiết bị.
Sử dụng Vôn kế: Có thể dùng vôn kế để kiểm tra xem một viên pin cũ còn điện hay đã hết bằng cách đo hiệu điện thế giữa hai đầu cực của pin đó.
An toàn điện: Hiểu rằng cơ thể người có thể chịu đựng được dòng điện dưới $10\ mA$ và hiệu điện thế dưới $40\ V$. Tại nhà, mạng điện có hiệu điện thế lên tới $220\ V$ là cực kì nguy hiểm, tuyệt đối không được tiếp xúc trực tiếp.
Lựa chọn nguồn điện: Biết cách chọn pin có hiệu điện thế phù hợp (như pin $1,5\ V$, pin $9\ V$) cho các thiết bị điện tử trong gia đình.

Câu 1: Đổi các đơn vị sau: $0,35\ A = \dots\ mA$ và $220\ mV = \dots\ V$?

Câu 2: Khi sử dụng ampe kế để đo cường độ dòng điện, ta cần lưu ý điều gì về cách mắc để tránh làm hỏng dụng cụ?

Trả lời: Không được mắc trực tiếp hai chốt của ampe kế vào hai cực của nguồn điện mà không có thiết bị tiêu thụ điện (như bóng đèn) ở giữa.

Câu 3: Trên vỏ một viên pin có ghi $9\ V$. Con số này cho biết điều gì?

Giải thích: Con số đó cho biết giá trị hiệu điện thế giữa hai cực của viên pin khi chưa mắc vào mạch.

Câu 4: Để đo hiệu điện thế giữa hai đầu một bóng đèn đang sáng, ta mắc vôn kế như thế nào?

Câu 5: Một ampe kế có giới hạn đo là $2\ A$. Có thể dùng ampe kế này để đo dòng điện có cường độ $2,500\ mA$ không? Tại sao?

Giải thích: Không. Vì $2,500\ mA = 2,5\ A$, lớn hơn giới hạn đo ($2\ A$) của ampe kế, nếu đo sẽ làm hỏng thiết bị.

Hình 24.1: Sơ đồ cách mắc ampe kế nối tiếp trong mạch điện để đo cường độ dòng điện qua bóng đèn.
Hình 24.2: Sơ đồ cách mắc vôn kế song song để đo hiệu điện thế giữa hai cực của nguồn điện hoặc thiết bị.