📖 Bài 2: Phản ứng hoá học - lớp 8

I – Biến đổi vật lí và biến đổi hoá học

• Biến đổi vật lí: Là hiện tượng chất có sự thay đổi về trạng thái (rắn, lỏng, khí), hình dáng, kích thước... nhưng không biến đổi thành chất khác.
  • Ví dụ: Nước đá tan thành nước lỏng, hoà tan muối ăn vào nước.
• Biến đổi hoá học: Là hiện tượng chất có sự biến đổi tạo ra chất mới.
  • Ví dụ: Đốt cháy than (carbon) tạo thành khí carbon dioxide, đun nóng hỗn hợp bột sắt và lưu huỳnh tạo thành iron(II) sulfide.

Thí nghiệm về sự chuyển thể của nước - Một ví dụ về biến đổi vật lí

II – Phản ứng hoá học

1. Khái niệm: Quá trình biến đổi từ chất này thành chất khác được gọi là phản ứng hoá học.
   • Chất ban đầu bị biến đổi gọi là chất phản ứng (hay chất tham gia).
   • Chất mới sinh ra gọi là sản phẩm.
   • Cách viết phương trình chữ: Tên các chất phản ứng $\rightarrow$ Tên các chất sản phẩm.
2. Diễn biến của phản ứng hoá học: Trong phản ứng hoá học, chỉ có liên kết giữa các nguyên tử thay đổi làm cho phân tử này biến đổi thành phân tử khác. Kết quả là chất này biến đổi thành chất khác.
3. Hiện tượng kèm theo các phản ứng hoá học: Để nhận biết có phản ứng xảy ra, chúng ta có thể quan sát các dấu hiệu như:
   • Sự thay đổi màu sắc.
   • Xuất hiện chất khí (sủi bọt khí) hoặc chất kết tủa (chất không tan).
   • Sự toả nhiệt hoặc phát sáng.

III – Năng lượng của phản ứng hoá học

1. Phản ứng toả nhiệt và phản ứng thu nhiệt:
   • Phản ứng toả nhiệt: Là phản ứng giải phóng năng lượng (dưới dạng nhiệt) ra môi trường xung quanh. Ví dụ: Đốt cháy than, củi, xăng, dầu....
   • Phản ứng thu nhiệt: Là phản ứng nhận năng lượng (dưới dạng nhiệt) từ môi trường trong suốt quá trình phản ứng. Ví dụ: Phản ứng nung vôi, phân huỷ đường.
2. Ứng dụng của phản ứng toả nhiệt: Các phản ứng này đóng vai trò quan trọng trong đời sống vì chúng cung cấp năng lượng để đun nấu, sưởi ấm, vận hành động cơ, máy móc công nghiệp và các phương tiện giao thông.

Sử dụng bếp gas để đun nấu - Một ứng dụng của phản ứng toả nhiệt trong đời sống

Ghi nhớ nhanh cho các em:

• Biến đổi vật lí: Giữ nguyên chất.
• Biến đổi hoá học: Ra chất mới.
• Phản ứng hoá học: Là quá trình làm thay đổi liên kết giữa các nguyên tử để tạo ra chất mới.
• Toả nhiệt: Cho nhiệt ra ngoài.
• Thu nhiệt: Lấy nhiệt vào trong.