📖 Bài 32: Sự tích chú Tễu - lớp 5

I. PHẦN ĐỌC

Sự tích chú Tễu 🔊

Nhân vật:
1. Ông quản phường rối nước
2. Tễu – anh trai làng

Cảnh 1: Tại xưởng mộc phường rối nước.

Ông quản: – Anh tìm ai?

Anh Tễu: – Dạ thưa, con tìm ông quản phường rối nước ạ.

Ông quản: – Là ta đây!

Anh Tễu: – Dạ, con tên Tễu. Đến xin học nghề.

Ông quản: – Tễu có nghĩa là cười. Tên đẹp đấy! Vì sao con muốn học nghề rối nước?

Anh Tễu: – Con thích ca hát mà tướng mạo khó coi, “bụng trống chầu, đầu cá trê”, vào phường ta mới mong được giấu mặt mình, trình mặt rối mà hát sau bức mành ạ.

Ông quản: – Ta thấy con ngộ nghĩnh, hoạt bát đấy chứ! Ai mách con tới đây?

Anh Tễu: – Mẹ con ạ. Mẹ con bảo tới đây “không đẹp nay thì đẹp mai, học cười mà phấn có hai đồng tiền”.

Ông quản: – Ha ha! Phường ta đưa tiếng cười mua vui cho làng xóm. “Một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ!”. Để ta dạy con diễn mấy quân hề. Tha hồ mà cười! Nào ta sang thuỷ đình ao làng để tập.

Cảnh 2: Ba năm sau, ở thuỷ đình phường rối nước.

Ông quản: – Con đã được hát ca thoả thích, vì sao sau các buổi diễn, ta thấy con đăm chiêu như vậy?

Anh Tễu: – Thưa ông quản! Gần đây, con thường mơ thấy một nơi có nhà thuỷ đình rộng mênh mông, thoả sức ngân nga cho tròn vành rõ chữ. Ở đó có nhiều người đẹp như tiên đang múa ca, vẫy gọi con...

Ông quản: – Ta nghĩ đó chính là mong ước tìm cho nghề rối nước những tích trò hay hơn, những quân rối đẹp hơn! Con cứ đi theo tâm nguyện của mình. Chỉ xin con cho phường làng ta lấy chính con làm hình mẫu khắc tạc một quân rối mới, thay con ở lại múa ca với bạn nghề.

Anh Tễu: – Xin vâng. Quân rối chú Tễu sẽ thay con ca hát với mọi người. Con xin cảm ơn!

(Ngày tiễn chân anh Tễu, cả phường rối cùng hát “Hãy vui... i... a... là vui như chú Tễu...”)

***

(Theo Trần Quốc Toàn)

Từ ngữ:
– (Ông) quản phường: (người) quản lí, điều hành một tổ chức gồm những người cùng làm một nghề, một công việc (trong xã hội xưa).
– Thuỷ đình: nhà biểu diễn múa rối nước.
– Quân hề: nhân vật rối nước được làm bằng gỗ, đóng vai gây cười trong các vở diễn.

❓Câu hỏi đọc hiểu:

1. Ở cảnh 1, lí do anh Tễu tìm gặp ông quản là gì?
2. Qua lời chào hỏi, giới thiệu, trò chuyện với ông quản, em thấy anh Tễu là người thế nào?
3. Theo em, vì sao ông quản dạy cho anh Tễu diễn những quân rối hề?
   • Vì thấy anh Tễu muốn “học cười”.
   • Vì thấy anh Tễu hoạt bát, ngộ nghĩnh.
4. Ở cảnh 2, điều gì khiến anh Tễu có những xáo trộn trong tâm tư? Vì sao ông quản khuyến khích anh Tễu đi theo tâm nguyện của mình?
5. Vở kịch giải thích thế nào về sự xuất hiện nhân vật chú Tễu trong các vở rối nước?

II. LUYỆN TỪ VÀ CÂU

Luyện tập về từ ngữ

1. Xếp các từ có tiếng tâm dưới đây vào nhóm thích hợp:

tâm tư | tâm nguyện | tâm bão | tâm điểm | tâm trạng | tâm huyết | trung tâm | lương tâm

• a. Tâm có nghĩa là điểm chính giữa: tâm bão, tâm điểm, trung tâm
• b. Tâm có nghĩa là tình cảm, ý chí: tâm tư, tâm nguyện, tâm trạng, tâm huyết, lương tâm

2. Đặt câu với 1 – 2 từ trong mỗi nhóm ở bài tập 1.

❓Câu hỏi luyện tập:

1. Thực hiện phân loại từ có tiếng tâm và đặt câu minh hoạ theo hướng dẫn ở trên.

III. PHẦN VIẾT

Đánh giá, chỉnh sửa đoạn văn giới thiệu nhân vật trong một bộ phim hoạt hình

Nội dung thực hiện:

1. Nghe thầy cô giáo nhận xét chung.
2. Đọc lại đoạn văn của em và nhận xét của thầy cô để biết bài viết đạt được những điểm nào (Nội dung: tên phim, nhân vật, ngoại hình, hoạt động, ý nghĩa, cảm xúc; Hình thức: bố cục, câu từ, chính tả).
3. Viết lại các câu hoặc đoạn trong bài làm của em cho hay hơn.

❓

1. Yêu cầu: Hoàn thiện đoạn văn giới thiệu nhân vật trong bộ phim hoạt hình vào vở sau khi đã chỉnh sửa chỉn chu.

IV. NÓI VÀ NGHE

Bộ phim yêu thích

Yêu cầu: Giới thiệu một bộ phim mà em yêu thích (phim hoạt hình, phim tài liệu, phim khoa học,...).

• Chuẩn bị: Chọn bộ phim giới thiệu, tìm thông tin (đạo diễn, nhân vật, nội dung phim), sắp xếp thông tin (sơ đồ tư duy) và chuẩn bị phương tiện hỗ trợ (tranh ảnh, video).
• Trình bày: Giới thiệu thông tin chung (tên phim, thể loại, nước sản xuất); giới thiệu tóm tắt nội dung (bối cảnh, nhân vật, diễn biến, kết thúc); nêu cảm xúc và lí do yêu thích bộ phim.
• Đánh giá: Ghi chép ý kiến đóng góp và rút kinh nghiệm.

❓Gợi ý thực hiện:

• Vận dụng: Kể cho người thân nghe nội dung vở kịch Sự tích chú Tễu và trao đổi với người thân về ý nghĩa của vở kịch.