📖 Bài 18: Tấm gương tự học - lớp 5

I. PHẦN ĐỌC

Tấm gương tự học 🔊

Giáo sư Tạ Quang Bửu là một nhà khoa học lớn của Việt Nam. Ông không chỉ uyên bác về toán học, vật lý, quân sự mà còn giỏi nhiều ngoại ngữ. Bí quyết thành công của ông là tinh thần tự học say mê và phương pháp tự học khoa học.

Biết tiếng Pháp, tiếng Anh từ nhỏ, ông tự học thêm tiếng Nga, tiếng Đức, tiếng Hán,... Mỗi lần đi công tác nước ngoài hay tiếp khách quốc tế, ông lại tận dụng cơ hội luyện nghe, nói. Nhiều lần cùng Bác Hồ tiếp các đoàn ngoại giao, khả năng ngoại ngữ của ông khiến chính khách nước ngoài kinh ngạc. Người ta kể lại rằng, chỉ trong một thời gian ngắn, ông đã có thể đọc hiểu tài liệu chuyên ngành bằng tiếng Nga “hoàn hảo đến mức người Anh phải kinh ngạc”.

Ngoài ra, ông còn có hiểu biết sâu rộng về âm nhạc, hội hoạ, kiến trúc, thể thao,... Ông luôn tranh thủ thời gian tự học, để thoả mãn niềm đam mê của mình. Nhiều người coi ông là “Lê Quý Đôn thời nay”.

Tên của Tạ Quang Bửu được đặt cho các con phố ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Huế, Đà Nẵng,... Ở Việt Nam, có một giải thưởng dành cho các nhà khoa học xuất sắc mang tên ông – Giải thưởng Tạ Quang Bửu.

***

(Phan Sơn tổng hợp)

Từ ngữ:
– Công hàm: công văn ngoại giao của nước này gửi cho nước khác.

❓Câu hỏi đọc hiểu:

1. Đoạn văn thứ nhất giới thiệu điều gì về Tạ Quang Bửu?
2. Những chi tiết nào cho thấy Tạ Quang Bửu là tấm gương tự học, học suốt đời và học say mê?
3. Theo em, vì sao Tạ Quang Bửu nhiều lần được cùng Bác Hồ tiếp các chính khách nước ngoài?
4. Sự đa tài, uyên bác của Tạ Quang Bửu được thể hiện như thế nào?
5. Tài năng, công lao của Tạ Quang Bửu được ghi nhận thế nào?

II. LUYỆN TẬP THEO VĂN BẢN ĐỌC

1. Dựa vào gợi ý, tìm nghĩa cho mỗi từ dưới đây:

chính khách | chính phủ | chính khoá

• a. Chương trình học tập chính thức, bắt buộc.
• b. Người chuyên hoạt động chính trị, khá nổi tiếng.
• c. Cơ quan hành chính nhà nước cao nhất.

2. Chọn các từ ở bài tập 1 để hoàn thiện các câu dưới đây:

• a. Nhiều ... quốc tế đã có mặt tại hội nghị này.
• b. ... các nước phải đảm bảo mọi quyền lợi cho trẻ em.
• c. Một số hoạt động trải nghiệm sẽ được tổ chức ngoài giờ ....

❓Câu hỏi luyện tập:

1. Thực hiện các bài tập phân biệt và sử dụng từ ngữ thuộc chủ điểm học tập ở trên.

III. PHẦN VIẾT

Tìm ý cho đoạn văn giới thiệu nhân vật trong một cuốn sách

Đề bài: Viết đoạn văn giới thiệu một nhân vật trong cuốn sách em đã đọc.

1. Chuẩn bị:

• Em chọn nhân vật trong cuốn sách nào để giới thiệu? Tác giả cuốn sách đó là ai?
• Nhân vật đó có tên là gì?
• Em muốn giới thiệu điều gì về nhân vật?

2. Tìm ý:

• Mở đầu: Giới thiệu chung về nhân vật trong cuốn sách (tên sách, tên tác giả, tên nhân vật) và nêu ấn tượng chung về nhân vật.
• Triển khai: Chỉ ra những đặc điểm ngoại hình, hành động, lời nói, suy nghĩ,... của nhân vật; nêu các dẫn chứng được lấy ra từ cuốn sách để minh hoạ cho các đặc điểm của nhân vật.
• Kết thúc: Nêu nhận xét hoặc cảm nghĩ về nhân vật. Em có thể nêu bài học mà nhân vật đem đến cho em.

3. Góp ý và chỉnh sửa: Nêu thông tin chính xác về cuốn sách; giới thiệu đúng đặc điểm nhân vật; đưa dẫn chứng cụ thể về hành động, lời nói, suy nghĩ,... của nhân vật.

❓

• Yêu cầu: Thực hiện hoạt động tìm ý và lập dàn ý cho đoạn văn giới thiệu nhân vật theo các bước hướng dẫn.

IV. ĐỌC MỞ RỘNG

Đọc câu chuyện về nhà trường, thầy cô, học sinh

1. Đọc câu chuyện về nhà trường, thầy cô, học sinh.

Gợi ý một số tác phẩm: Ngày em tới trường (Lê Phương Liên), Mái trường thân yêu (Lê Khắc Hoan), Những tấm lòng cao cả (A-mi-xi),...

2. Viết phiếu đọc sách theo mẫu: (Tên câu chuyện, Tác giả, Ngày đọc, Tên nhân vật, Nội dung chính của câu chuyện, Sự việc đáng nhớ về nhân vật, Mức độ yêu thích).

3. Trao đổi với bạn về nội dung và ý nghĩa của câu chuyện đã đọc.

❓

• Vận dụng: Giới thiệu với bạn hoặc người thân về một người mà em khâm phục, ngưỡng mộ (có thể là một nhân vật trong cuốn sách em đã đọc).