📖 Bài 5: Tiếng hạt nảy mầm - lớp 5

I. PHẦN ĐỌC

Tiếng hạt nảy mầm 🔊

Mắt sáng, nhìn lên bảng
Lớp mươi nụ môi hồng
Đôi tay cô cụp mở
Báo tưng bừng thanh âm.

Cánh sẻ vụt qua song
Hót nắng vàng ánh ỏi
Các bé vẫn lặng chăm
Nhìn theo cô mấp máy.

Sau ngón tay cô đấy
Là tiếng hạt nảy mầm
Tiếng lá động trong vườn
Tiếng sớm mai mẹ gọi.

Tiếng cuộc đời sâu vợi
Con tàu biển buông neo
Ngôi sao mọc rừng chiều
Vó ngựa ran vách đá.

Bao nghĩ suy vất vả
Trong mắt người lo toan
Để từng âm có nghĩa
Bật lên từ môi em.

Nghe cánh vỗ chim non
Trước diệu kì tiếng hót
Giữa hồn nhiên lớp học
Ai nụ cười rưng rưng.

(Quang Huy)

❓Câu hỏi đọc hiểu:

1. Ở khổ thơ thứ nhất, chi tiết nào giúp em nhận ra đây là lớp học của trẻ khiếm thính (mất khả năng nghe hoặc nghe kém)?
2. Theo em, những khó khăn, thiệt thòi của các bạn học sinh trong bài thơ là gì?
3. Cô giáo đã gợi lên trong tâm trí học trò những hình ảnh và âm thanh nào của cuộc sống?
4. Những chi tiết nào cho thấy các bạn học sinh rất chăm chú? Vì sao giờ học của cô giáo cuốn hút được các bạn?
5. Em có suy nghĩ gì về cô giáo của lớp học đặc biệt này qua 2 khổ thơ cuối?

II. LUYỆN TỪ VÀ CÂU

Luyện tập về đại từ

1. Tìm các từ dùng để xưng hô trong mỗi đoạn văn dưới đây. Nhận xét về thái độ của người nói qua các từ đó:

• a. Trông thấy tôi theo mẹ vào đến cổng, bà buông cái chổi, chạy ra nắm tay tôi.
  – Cu Dũng lớn ngần này rồi ư?
  [...]
  Bà xăng xái xuống bếp lấy dao ra vườn chặt mía đem vào.
  – Mía ngọt lắm, mẹ con ăn đi cho đỡ khát.
  Bà róc, bà tiện, bà chẻ từng khẩu mía đưa cho tôi:
  – Ăn đi! Cháu ăn đi! Răng bà yếu rồi, bà chả nhai được đâu.
  (Theo Vũ Tú Nam)
• b. Cánh cam vùng chạy, nhón nhác tìm lối thoát. Chuột cống cười phá lên:
  – Ha ha! Ta đã cho bít kín tất cả lối ra vào. Nhà ngươi chớ có nhọc công vô ích! Tất cả các ngươi đã trở thành nô lệ của ta. Dưới cống này, ta là chúa tể, các ngươi không biết sao?
  (Vũ Tú Nam)

2. Chọn các đại từ thay thế thích hợp (đó, ấy, thế, vậy, này) và cho biết chúng được dùng để thay cho từ ngữ nào:

• a. Cô dạy mình động tác bơi ếch. Động tác thật lạ.
• b. Cây lạc tiên ra quả quanh năm. Vì vậy, con đường luôn phảng phất mùi lạc tiên chín.
• c. Mây đen đã kéo đến đầy trời. Nhưng bọn trẻ chẳng chú ý đến điều đó.

3. Tìm đại từ nghi vấn trong các câu dưới đây và xác định mục đích sử dụng tương ứng:

• a. Anh muốn gặp ai?
• b. Sao con về muộn thế?
• c. Bạn làm được mấy bài tập rồi?
• d. Bao giờ cháu về quê?
• e. Nó ngồi ở đâu?

❓Câu hỏi luyện tập:

1. Nêu nhận xét về thái độ của người nói qua các đại từ xưng hô tìm được ở bài tập 1.
2. Đóng vai bác sĩ Oát-xơn trong câu chuyện "Suy luận của Sơ-lốc Hôm", viết câu đáp lại lời của Sơ-lốc Hôm, trong đó có chứa một đại từ.

III. PHẦN VIẾT

Đánh giá, chỉnh sửa bài văn kể chuyện sáng tạo

Nội dung thực hiện:

1. Nghe thầy cô giáo nhận xét chung về bài văn kể chuyện sáng tạo.
2. Đọc lại bài làm của em và nhận xét của thầy cô để biết ưu điểm, hạn chế.
3. Trao đổi bài làm với bạn để học tập các ưu điểm (cách mở bài, kết bài ấn tượng; chi tiết sáng tạo độc đáo; cách dùng từ ngữ hay).
4. Sửa lỗi trong bài (nếu có) hoặc viết lại một đoạn cho hay hơn.

❓Yêu cầu:

• Ghi vào sổ tay những điều em học được về cách viết bài văn kể lại câu chuyện với các chi tiết sáng tạo và hoàn thiện bài viết.