📖 Bài 28: Tập hát quan họ - lớp 5

I. PHẦN ĐỌC

Tập hát quan họ 🔊

Dạo ấy, chúng tôi ngày nào cũng đến nhà bà Trưởng. Trước đây, bà là trưởng bè quan họ nữ nổi tiếng, nên lâu dần người ta gọi bà là bà Trưởng. Đường vào nhà bà cong như cổ ngỗng, hai bên trồng hoa tầm xuân. Trước nhà có hồ rộng thả sen, có vườn trồng táo. Táo cổ thụ um tùm rợp bóng, táo chín vỡ thơm nức trên những phiến đá xanh xếp như bộ xa lông đồ sộ ngoài trời. Trong khung cảnh thơ mộng ấy, chúng tôi được nghe các cô gái tập hát quan họ dưới sự chỉ dẫn của bà Trưởng.

Tôi vẫn nhớ những buổi tập hát trong vườn táo mùa xuân. Trời se se, nắng ấm xuyên qua tàng cây rơi lổ đổ xuống thảm lá khô. Các liền chị chít khăn đen, má đỏ hồng, ngồi trên những phiến đá xanh, tập điệu Ngỏ lời. Điệu Ngỏ lời phải hát với giọng thẹn thùng, e ấp, tiếng hát phải như nước suối thượng nguồn, róc rách, từ từ, nhưng trong vắt, tinh khôi và hứa hẹn một dòng cuồn cuộn.

Sang hè, đêm trăng, gió lùa từ hồ sen trước nhà thổi lên mát rượi. Các chị lại tập điệu Thương nhau. Điệu Thương nhau phải hát nồng cháy, thiết tha. Bà Trưởng dạy các chị từ cách lấy hơi, nhả chữ tròn vành rõ tiếng, đến cách ngân rung luyến láy âm thanh. Sau hè đến thu là lúc các chị tập được nhiều điệu nhất. Điệu cuối cùng là Giã bạn. Đây là điệu kết thúc hội hát, để mọi người ai về quê ấy. Điệu Giã bạn được các chị hát với giọng lưu luyến, dùng dằng, đau đáu, nghe buồn biết chừng nào!

Từ nhà bà Trưởng ra về, tâm trí tôi vẫn cứ ngân nga điệp khúc da diết “Quan họ nghỉ, chúng em ra về...” của điệu Giã bạn. Tôi vẫn mong ngóng đến ngày, điệp khúc đó sẽ được ngân lên bằng giọng hát của chính tôi, chứ không chỉ vang lên trong tâm trí như khi ấy.

(Theo Nguyễn Phan Hách)

Từ ngữ:
– Tàng cây: bóng mát của cây hoặc tán lá xum xuê của cây.
– Liền chị: người nữ hát quan họ.

❓Câu hỏi đọc hiểu:

1. Nói vài điều em biết về một môn nghệ thuật truyền thống của nước ta (Quan họ, Ca trù, Cải lương,...).
2. Các liền chị tập hát trong khung cảnh như thế nào?
3. Tìm những chi tiết miêu tả các liền chị lúc tập hát.
4. Bà Trưởng dạy các liền chị hát mỗi điệu quan họ dưới đây ra sao? (Ngỏ lời, Thương nhau, Giã bạn)
5. Những chi tiết dưới đây giúp em hiểu điều gì về nhân vật “tôi”?
   • Ngày nào cũng đến nhà bà Trưởng nghe các liền chị tập hát quan họ.
   • Ngân nga mãi điệp khúc của điệu Giã bạn trong tâm trí.
   • Mong ngóng đến ngày chính mình được hát các giai điệu đó.
6. Dựa vào tranh minh hoạ và nội dung bài đọc, nêu cảm nhận của em về nghệ thuật hát quan họ.

II. LUYỆN TỪ VÀ CÂU

Luyện tập về từ ngữ

1. Tìm trong và ngoài bài đọc 2 – 3 từ cho mỗi nhóm dưới đây:

• Môn nghệ thuật (Mẫu: ca trù,...)
• Hoạt động nghệ thuật (Mẫu: hát,...)
• Người biểu diễn (Mẫu: ca nương,...)

2. Sử dụng 1 – 2 từ ngữ đã tìm được ở bài tập 1 để đặt câu giới thiệu một môn nghệ thuật truyền thống.

❓Câu hỏi luyện tập:

1. Phân loại từ ngữ thuộc chủ điểm nghệ thuật và thực hiện đặt câu giới thiệu môn nghệ thuật truyền thống ở trên.

III. PHẦN VIẾT

Đánh giá, chỉnh sửa đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một bài thơ

1. Nghe thầy cô giáo nhận xét chung.

2. Đọc lại đoạn văn em viết và nhận xét của thầy cô giáo để biết bài làm đạt được những yêu cầu nào (Bố cục, Nội dung cảm xúc, Từ ngữ câu văn, Chính tả).

3. Chỉnh sửa bài viết: Sửa lỗi trong đoạn văn em viết hoặc viết lại một số câu văn cho hay hơn.

❓Yêu cầu:

1. Hoàn thiện đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một bài thơ vào vở sau khi đã chỉnh sửa chỉn chu.

IV. NÓI VÀ NGHE

Chương trình nghệ thuật em yêu thích

Gợi ý thực hiện: Giới thiệu tên chương trình, thời gian và địa điểm diễn ra, các tiết mục ấn tượng và cảm xúc của em khi xem chương trình.

❓Yêu cầu:

• Giới thiệu một chương trình nghệ thuật em yêu thích (Chương trình ca nhạc, kịch, xiếc, múa rối,...).