📖 Bài 27: Thực hành: Hô hấp ở thực vật. - lớp 7

1/10

⏱ 10:00

Gợi ý ⌄

💡 Bài 27: Thực hành: Hô hấp ở thực vật.

Mục tiêu: Tiến hành thành công thí nghiệm về hô hấp tế bào ở thực vật thông qua sự nảy mầm của hạt.
Thiết bị, dụng cụ: Tủ ấm (nếu có), đĩa Petri, cốc thủy tinh, nhiệt kế, chuông thủy tinh, bông y tế hoặc giấy thấm.
Mẫu vật và hóa chất:
- Hạt đậu xanh, đậu đỏ hoặc các loại hạt khác chắc, khỏe, không bị vỡ.
- Nước vôi trong: Đây là hóa chất quan trọng vì nó sẽ tác dụng với khí $CO_2$ để tạo thành kết tủa trắng, giúp chúng ta nhận biết sự tồn tại của loại khí này.

Quá trình thực hành được chia làm 2 giai đoạn chính:

Bước 1: Chuẩn bị hạt nảy mầm

Chọn hạt chắc, không sâu mọt, ngâm trong nước ấm (khoảng $40^\circ C$) trong 2 giờ.
Lót bông hoặc giấy thấm đã thấm nước vào đĩa Petri. Rải hạt đã ngâm lên trên rồi đậy thêm một lớp giấy thấm/bông ẩm lên phía trên.
Để đĩa hạt ở điều kiện nhiệt độ phòng hoặc trong tủ ấm ($30^\circ C$ đến $35^\circ C$) để hạt nảy mầm.

Bước 2: Tiến hành thí nghiệm chứng minh

Sử dụng 2 chuông thủy tinh A và B.
Chuông A: Đặt đĩa hạt nảy mầm cùng với một cốc nước vôi trong.
Chuông B (Đối chứng): Chỉ đặt một cốc nước vôi trong (không có hạt).
Để cả 2 chuông trong điều kiện thiếu sáng hoặc trong phòng thí nghiệm khoảng 1 giờ.

Bước 3: Quan sát và kết luận

Sau 1 giờ, mở chuông và quan sát bề mặt của 2 cốc nước vôi trong.
Hiện tượng: Cốc nước vôi trong ở chuông A (có hạt nảy mầm) sẽ xuất hiện lớp váng trắng hoặc bị đục đi, trong khi cốc ở chuông B vẫn giữ được độ trong.

Câu hỏi 1: Tại sao phải ngâm hạt trong nước ấm và lót bông ẩm?

Giải thích: Ngâm nước ấm giúp "đánh thức" hạt giống và kích hoạt các phản ứng hóa học bên trong. Bông ẩm cung cấp nước – là dung môi và nguyên liệu cần thiết để thúc đẩy quá trình hô hấp tế bào diễn ra mạnh mẽ, giúp hạt có đủ năng lượng để nảy mầm.

Câu hỏi 2: Tại sao cốc nước vôi trong ở chuông A lại bị đục?

Giải thích: Khi hạt nảy mầm, quá trình hô hấp tế bào diễn ra mạnh mẽ và giải phóng ra khí carbon dioxide ($CO_2$). Khí này khuếch tán ra môi trường xung quanh và tác dụng với nước vôi trong tạo ra kết tủa (váng trắng), chứng tỏ thực vật có hô hấp và thải ra $CO_2$.

Câu hỏi 3: Tại sao hạt giống để lâu sau khi thu hoạch thì sức nảy mầm lại giảm?

Giải thích: Do theo thời gian, các chất hữu cơ dự trữ trong hạt bị tiêu hao dần qua quá trình hô hấp duy trì, đồng thời các tế bào phôi bị lão hóa hoặc hư hại dưới tác động của môi trường, dẫn đến khả năng nảy mầm kém đi hoặc mất hẳn.

Câu hỏi 4: Ứng dụng trong việc làm giá đỗ tại nhà?

Giải thích: Các bước ngâm hạt trong nước ấm ($40^\circ C - 45^\circ C$) và để hạt trong chỗ tối, cho hạt "uống nước" mỗi ngày đều nhằm mục đích cung cấp đủ độ ẩm và nhiệt độ tối ưu để thúc đẩy hô hấp tế bào, giúp hạt nảy mầm nhanh và tạo ra giá đỗ sạch một cách hiệu quả.

Ghi nhớ quan trọng (Em đã học):

Hạt nảy mầm là mẫu vật lí tưởng để quan sát hô hấp vì quá trình này đang diễn ra rất mạnh.
Hô hấp tế bào lấy $O_2$ và thải ra $CO_2$.
Nước vôi trong là "thuốc thử" đặc trưng để nhận biết khí $CO_2$.