📖 Bài 38: Thực hành: Quan sát, mô tả sự sinh trưởng và phát triển ở một số sinh vật - lớp 7

Đây là bài học thực hành giúp các em tự mình kiểm chứng và ghi lại những thay đổi kì diệu trong vòng đời của sinh vật mà chúng ta đã học ở các bài lý thuyết trước đó.

Dưới đây là các nội dung chính của buổi thực hành:

1. Mục tiêu của bài học

• Thực hành quan sát và mô tả: Giúp các em nhận biết trực quan sự thay đổi về hình thái, kích thước trong quá trình sinh trưởng và phát triển ở cả thực vật và động vật.
• Chứng minh sự sinh trưởng: Các em sẽ tự tay thực hiện thí nghiệm để thấy được sự tăng lên về chiều cao và kích thước của cây theo thời gian.

2. Chuẩn bị dụng cụ và mẫu vật

• Dụng cụ: Chai nhựa (đã qua sử dụng), đất trồng cây, bình tưới nước, thước đo (đơn vị mm), nhiệt kế, dao hoặc kéo.
• Mẫu vật thực vật: Các loại hạt có thời gian nảy mầm ngắn như hạt đậu (xanh, đen, đậu tương), hạt ngô hoặc hạt lạc.
• Mẫu vật động vật: Các video hoặc tranh ảnh chi tiết về vòng đời của muỗi, bướm, ếch đồng, cá, gà, lợn....

3. Các nội dung thực hành chính

A. Thí nghiệm quan sát sự sinh trưởng và phát triển ở thực vật

• Cách làm:
  1. Ngâm hạt trong nước ấm (khoảng $35^{\circ}C$ đến $40^{\circ}C$) từ 5 đến 10 giờ tùy loại hạt.
  2. Gieo hạt đã nảy mầm vào chậu đất, đặt nơi đủ ánh sáng và tưới nước hằng ngày.
  3. Theo dõi liên tục trong khoảng 5 đến 7 ngày.
• Yêu cầu quan sát: Đếm số lá, dùng thước đo chiều cao cây và kích thước lá hằng ngày, sau đó ghi lại số liệu vào sổ theo dõi.

B. Quan sát sự sinh trưởng và phát triển ở động vật

• Cách làm: Quan sát kĩ các tranh ảnh hoặc video về vòng đời của các loài động vật đã chuẩn bị.
• Yêu cầu quan sát:
  • Xác định rõ các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của từng loài (ví dụ: vòng đời của bướm gồm trứng, sâu, nhộng, bướm trưởng thành).
  • Mô tả sự thay đổi về hình thái và kích thước cơ thể ở mỗi giai đoạn.
  • Chỉ ra mối quan hệ giữa sinh trưởng (lớn lên) và phát triển (biến đổi hình thái).

4. Thu hoạch và Báo cáo kết quả

Sau khi quan sát, các em cần hoàn thành các bảng số liệu sau:

• Bảng 38.1: Ghi lại tên cây trồng, chiều cao cây, số lá và kích thước lá qua các ngày theo dõi.
• Bảng 38.2: Ghi tên loài động vật, các giai đoạn phát triển và đặc điểm hình thái tương ứng.

Câu hỏi thảo luận: Sau khi hoàn thành, các em hãy thử mô tả lại quá trình hạt nảy mầm và so sánh sự khác nhau về các giai đoạn phát triển giữa các loài động vật mà mình đã quan sát nhé!

Bài thực hành này là bước đệm quan trọng để chúng ta chuyển sang Chương X: Sinh sản ở sinh vật với Bài 39 đấy. Các em có muốn mình tạo một Tailored Report (Báo cáo tùy chỉnh) mẫu để hướng dẫn cách viết báo cáo thực hành cho bài này không?