📖 Bài 3: Nguyên tố hóa học - lớp 7

💡 Bài 3: Nguyên tố hóa học

1. Mục tiêu bài học

Học sinh sau khi hoàn thành bài học cần:

Phát biểu được khái niệm về nguyên tố hoá học và kí hiệu nguyên tố hoá học.
Viết được kí hiệu hoá học và đọc được tên của 20 nguyên tố đầu tiên.

2. Nội dung chính

Khái niệm về nguyên tố hoá học

Định nghĩa: Các nguyên tử có cùng số proton trong hạt nhân đều thuộc cùng một nguyên tố hoá học.
Số hiệu nguyên tử: Số proton trong hạt nhân chính là số hiệu nguyên tử. Mỗi nguyên tố hoá học chỉ có duy nhất một số hiệu nguyên tử.
Lưu ý: Các nguyên tử thuộc cùng một nguyên tố hoá học có thể có số neutron khác nhau (ví dụ: nguyên tố Oxygen có thể có 8, 9 hoặc 10 neutron nhưng luôn có 8 proton).

Tên gọi và kí hiệu của nguyên tố hoá học

Tên gọi: Hiện nay, tên gọi của các nguyên tố được sử dụng thống nhất trên toàn thế giới theo quy định của IUPAC (Liên minh Quốc tế về Hoá học thuần tuý và Hoá học ứng dụng).
Kí hiệu hoá học: Mỗi nguyên tố có một kí hiệu hoá học riêng, gồm một hoặc hai chữ cái. Chữ cái đầu tiên luôn được viết ở dạng chữ in hoa, chữ cái thứ hai (nếu có) viết thường.
- Ví dụ: Hydrogen (H), Oxygen (O), Lithium (Li).
- Một số kí hiệu xuất phát từ tên Latin của nguyên tố thay vì tên IUPAC, như Sodium là Na (Natrium), Potassium là K (Kalium).

Bảng 20 nguyên tố hoá học đầu tiên Sách cung cấp bảng hệ thống 20 nguyên tố đầu tiên (từ số hiệu 1 đến 20) bao gồm: Hydrogen, Helium, Lithium, Beryllium, Boron, Carbon, Nitrogen, Oxygen, Fluorine, Neon, Sodium, Magnesium, Aluminium, Silicon, Phosphorus, Sulfur, Chlorine, Argon, Potassium, Calcium. Bảng này cũng cho biết khối lượng nguyên tử (amu) tương ứng của từng nguyên tố.

Nguyên tố hoá học trong cơ thể người

Bốn nguyên tố chính gồm Carbon (C), Oxygen (O), Hydrogen (H) và Nitrogen (N) chiếm khoảng 96% trọng lượng cơ thể người.
Các nguyên tố khác như Phosphorus (P), Lưu huỳnh (S), Calcium (Ca), Kali (K)... chiếm khoảng 4% còn lại. Một số nguyên tố vi lượng như Iodine (I) dù chiếm lượng rất nhỏ nhưng rất cần thiết cho hoạt động bình thường của cơ thể.

3. Ghi nhớ quan trọng (Em đã học)

Những nguyên tử có cùng số proton thuộc cùng một nguyên tố hoá học.
Kí hiệu hoá học dùng để biểu diễn nguyên tố và được sử dụng thống nhất trên toàn cầu.

Bảng 3.1. Tên gọi, kí hiệu hoá học và khối lượng nguyên tử của 20 nguyên tố đầu tiên.

Số hiệu nguyên tử Z	Tên nguyên tố hoá học (IUPAC)	Kí hiệu hoá học	Khối lượng nguyên tử⁽¹⁾ (amu)
1	hydrogen	H	1
2	helium	He	4
3	lithium	Li	7
4	beryllium	Be	9
5	boron	B	11
6	carbon	C	12
7	nitrogen	N	14
8	oxygen	O	16
9	fluorine	F	19
10	neon	Ne	20
11	sodium (natri)	Na	23
12	magnesium	Mg	24
13	aluminium (nhôm)	Al	27
14	silicon	Si	28
15	phosphorus	P	31
16	sulfur (lưu huỳnh)	S	32
17	chlorine	Cl	35,5
18	argon	Ar	40
19	potassium (kali)	K	39
20	calcium	Ca	40