📖 Bài 3: Tìm thành phần chưa biết của phép tính - lớp 3

💡 Bài 3: Tìm thành phần chưa biết của phép tính

PHẦN 1: KIẾN THỨC CẦN NHỚ (LÝ THUYẾT)

Để tìm được "kẻ ẩn danh" trong phép tính, các con chỉ cần thuộc lòng 3 công thức bí mật sau đây:

1. Tìm Số hạng chưa biết (Trong phép cộng)

Trong phép tính cộng: $\text{Số hạng} + \text{Số hạng} = \text{Tổng}$

Quy tắc: Muốn tìm số hạng chưa biết, ta lấy Tổng trừ đi Số hạng đã biết.

Ví dụ: $x + 200 = 500 \rightarrow x = 500 - 200 \rightarrow x = 300$

2. Tìm Số bị trừ (Trong phép trừ)

Trong phép tính trừ: $\text{Số bị trừ} - \text{Số trừ} = \text{Hiệu}$ (Số bị trừ luôn là số đứng đầu tiên và là số lớn nhất).

Quy tắc: Muốn tìm số bị trừ, ta lấy Hiệu cộng với Số trừ.

Ví dụ: $x - 120 = 300 \rightarrow x = 300 + 120 \rightarrow x = 420$

3. Tìm Số trừ (Trong phép trừ)

Trong phép tính trừ: $\text{Số bị trừ} - \text{Số trừ} = \text{Hiệu}$ (Số trừ là số đứng ở giữa).

Quy tắc: Muốn tìm số trừ, ta lấy Số bị trừ trừ đi Hiệu.

Ví dụ: $600 - x = 400 \rightarrow x = 600 - 400 \rightarrow x = 200$

PHẦN 2: PHIẾU BÀI TẬP THỰC HÀNH

Bài 1: Tìm $x$ (Điền số thích hợp vào chỗ trống)

Áp dụng quy tắc đã học để tìm $x$:

a) $x + 150 = 450$
b) $x - 200 = 600$
c) $750 - x = 350$
d) $315 + x = 315$

a) $x = 450 - 150 \rightarrow x = 300$
b) $x = 600 + 200 \rightarrow x = 800$
c) $x = 750 - 350 \rightarrow x = 400$
d) $x = 315 - 315 \rightarrow x = 0$ (Số nào cộng với 0 cũng bằng chính số đó)

Bài 2: Số? (Sơ đồ tư duy liên hoàn)

Hãy tính nhẩm và điền số thích hợp vào ô trống trống tiếp theo:

Sơ đồ a: $[ 250 ] \xrightarrow{+ 50} [ \dots\dots ] \xrightarrow{- 120} [ \dots\dots ]$
Sơ đồ b: $[ 800 ] \xrightarrow{- 300} [ \dots\dots ] \xrightarrow{+ 450} [ \dots\dots ]$

Sơ đồ a: * Bước 1: $250 + 50 = 300$
- Bước 2: $300 - 120 = 180$
- Dãy số hoàn chỉnh là: $[ 250 ] \xrightarrow{+ 50} [ 300 ] \xrightarrow{- 120} [ 180 ]$
Sơ đồ b:
- Bước 1: $800 - 300 = 500$
- Bước 2: $500 + 450 = 950$
- Dãy số hoàn chỉnh là: $[ 800 ] \xrightarrow{- 300} [ 500 ] \xrightarrow{+ 450} [ 950 ]$

Bài 3: Đố vui "Tìm nhãn vở cho sách"

Có 3 quyển sách mang các biểu thức chứa thành phần chưa biết, và 3 cái nhãn vở ghi giá trị của thành phần đó. Hãy giúp các bạn nhỏ tìm đúng nhãn vở cho mỗi quyển sách nhé:

Quyển sách A: $\text{Số hạng} + 45 = 100$
Quyển sách B: $\text{Số bị trừ} - 150 = 250$
Quyển sách C: $500 - \text{Số trừ} = 410$
Nhãn vở 1: $90$ | Nhãn vở 2: $55$ | Nhãn vở 3: $400$

Quyển sách A nối với Nhãn vở 2 (55) vì: $\text{Số hạng} = 100 - 45 = 55$.
Quyển sách B nối với Nhãn vở 3 (400) vì: $\text{Số bị trừ} = 250 + 150 = 400$.
Quyển sách C nối với Nhãn vở 1 (90) vì: $\text{Số trừ} = 500 - 410 = 90$.

Bài 4: Giải toán có lời văn (Ứng dụng thực tế)

Một bến xe buổi sáng có một số chiếc xe ô tô. Sau khi có $12$ chiếc xe rời bến, trong bến còn lại số xe bằng số chẵn lớn nhất có hai chữ số. Hỏi lúc đầu bến xe có bao nhiêu chiếc ô tô?

Phân tích đề bài: