📖 Bài 9: Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân - lớp 5

I. PHẦN ĐỌC

Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân 🔊

Hội thổi cơm thi ở làng Đồng Vân bắt nguồn từ các cuộc trẩy quân đánh giặc của người Việt cổ bên bờ sông Đáy xưa.

Hội thi bắt đầu bằng việc lấy lửa. Khi tiếng trống hiệu vừa dứt, bốn thanh niên của bốn đội nhanh như sóc, thoắt leo lên bốn cây chuối bôi mỡ bóng nhảy để lấy nén hương cắm ở trên ngọn. Có người leo lên, tụt xuống, lại leo lên,... Khi mang được nén hương xuống, người dự thi được phát ba que diêm để châm vào hương cho cháy thành ngọn lửa. Trong khi đó, những người trong đội, mỗi người một việc. Người thì ngồi vót những thanh tre già thành những chiếc đũa bông. Người thì nhanh tay giã thóc, giần sàng thành gạo, người thì lấy nước và bắt đầu thổi cơm.

Mỗi người nấu cơm đều mang một cái cần tre được cắm rất khéo vào dây lưng, uốn cong hình cánh cung từ phía sau ra trước mặt, đầu cần treo cái nồi nho nhỏ. Người nấu cơm tay giữ cần, tay cầm đuốc đung đưa cho ánh lửa bập bùng. Các đội vừa thổi cơm vừa đan xen nhau uốn lượn trên sân đình trong sự cổ vũ nồng nhiệt của người xem hội.

Sau độ một giờ rưỡi, các nồi cơm được lần lượt trình trước cửa đình. Mỗi nồi cơm được đánh một số để giữ bí mật. Ban giám khảo chấm theo ba tiêu chí: cơm trắng, dẻo và không có cháy. Cuộc thi nào cũng hồi hộp và việc giật giải đã trở thành niềm tự hào khó có gì sánh nổi đối với dân làng.

***

(Theo Minh Hương)

Từ ngữ:
– Đồng Vân: tên một làng thuộc xã Đan Phượng, Hà Nội.
– Sông Đáy: một nhánh của sông Hồng.
– Đình: ngôi nhà to, rộng của làng thời xưa, dùng làm nơi thờ thành hoàng và họp việc làng.

❓Câu hỏi đọc hiểu:

1. Hội thổi cơm thi của làng Đồng Vân bắt nguồn từ đâu?
2. Cách lấy lửa để nấu cơm trong cuộc thi được miêu tả như thế nào?
3. Kể tên những việc làm đan xen cùng việc lấy lửa. Các thành viên của mỗi đội đã phối hợp với nhau như thế nào khi thực hiện những việc đó?
4. Xếp những bức tranh thể hiện một số hoạt động trong cuộc thi nấu cơm vào nhóm thích hợp (Chuẩn bị nấu cơm; Nấu cơm; Chấm giải cuộc thi).
5. Theo em, tác giả muốn nói điều gì qua bài đọc? Chọn câu trả lời dưới đây hoặc nêu ý kiến của em:
   A. Ca ngợi nét đẹp truyền thống trong sinh hoạt văn hoá của người Việt Nam.
   B. Bộc lộ niềm tự hào về một nét đẹp văn hoá cổ truyền của dân tộc.
   C. Khơi dậy ý thức giữ gìn những giá trị văn hoá tốt đẹp của dân tộc.

II. LUYỆN TỪ VÀ CÂU

Liên kết câu bằng cách lặp từ ngữ

Bài 1. Đọc đoạn văn dưới đây và trả lời câu hỏi:

Bên hàng xóm tôi có cái hang của Dế Choắt. Dế Choắt là tên tôi đã đặt cho nó một cách chế giễu và trịch thượng thế. Choắt nọ có lẽ cũng trạc tuổi tôi. Nhưng vì Choắt bẩm sinh yếu đuối nên tôi coi thường và gã cũng sợ tôi lắm.
(Tô Hoài)

Bài 2. Chọn từ ngữ nào trong câu thứ nhất của đoạn văn dưới đây thay cho bông hoa để tạo sự liên kết giữa các câu trong đoạn?

Hoa giấy đẹp một cách giản dị. Mỗi cánh ✿ giống hệt một chiếc lá, chỉ có điều mỏng manh hơn và có màu sắc rực rỡ. Lớp lớp ✿ rải kín mặt sân, nhưng chỉ cần một làn gió thoáng, chúng tản mát bay đi mất.
(Theo Trần Hoài Dương)

Ghi nhớ: Các câu trong một đoạn văn có thể liên kết với nhau bằng cách lặp từ ngữ: câu sau lặp lại từ ngữ ở câu trước.

Bài 3. Tìm từ ngữ được lặp lại để liên kết câu trong mỗi đoạn văn sau:

• a. Một hôm, Thạch Sanh ngồi trong ngục tối, đem đàn của vua Thuỷ Tề cho ra gảy. Tiếng đàn vang lên như những lời trách oán, trách sự hững hờ của công chúa và oán sự độc ác của Lý Thông. Tiếng đàn vẳng đến hoàng cung, lọt vào tai công chúa. Vừa nghe tiếng đàn, công chúa bỗng cười nói vui vẻ. Nàng xin vua cha cho gọi người đánh đàn vào cung.
  (Truyện Thạch Sanh)
• b. Trong rừng, những cây sau sau đã ra lá non. Những mầm lá mới chưa có màu xanh, chúng mang màu nâu hồng trong suốt. Những lá lớn hơn xanh mơn mơn. Đi dưới rừng cây sau sau, tưởng như đi dưới một vòm nhà lợp đầy những ngôi sao xanh. Ánh mặt trời chiếu qua tán lá xuống như một ánh đèn dịu.
  (Ngô Quân Miện)
• c. Chú sơn ca tiếp tục vỗ cánh bay lên cao vút. Chú thấy cần phải làm một chuyến đi xa để thăm tất cả mảnh đất quê hương của chú. Đôi cánh nhỏ chao chát trên không dẫn chú đi. Cảnh vật loang loáng in vào đôi mắt tinh nhanh làm chú kinh ngạc. Chú xiết bao kinh ngạc vì thấy quê hương của chú, ngoài dãy đồi đầy một màu xanh và ánh nắng, còn trải ra bao la!
  (Nguyễn Kiên)

❓

1. Bài 1: Từ nào được lặp lại ở các câu trong đoạn văn trên? Việc lặp lại từ đó có tác dụng gì?
2. Bài 2: Chọn từ ngữ nào trong câu thứ nhất của đoạn văn dưới đây thay cho bông hoa để tạo sự liên kết giữa các câu trong đoạn?
3. Bài 3: Tìm từ ngữ được lặp lại để liên kết câu trong mỗi đoạn văn trên
4. Bài 4: Viết 2 – 3 câu về một lễ hội, trong đó có các câu liên kết với nhau bằng cách lặp từ ngữ.

III. PHẦN VIẾT

Tìm hiểu cách viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một sự việc

1. Đọc đoạn văn dưới đây và thực hiện yêu cầu:

Nhân dịp Quốc khánh ngày 2 tháng 9, tôi được bố mẹ cho đi Mộc Châu tham dự Ngày hội văn hoá các dân tộc thiểu số. Tôi vô cùng hứng thú với sự kiện mang đậm vẻ đẹp văn hoá này. Ngay từ sáng ngày 1 tháng 9, không khí ngày hội đã tràn ngập khắp thị trấn. Cờ hoa, những bộ trang phục truyền thống làm cho cả thị trấn trở nên rực rỡ sắc màu. Tiếng trống, tiếng chiêng rộn rã khiến tôi cảm thấy háo hức lạ thường. Mỗi dân tộc mang đến ngày hội một tiết mục trình diễn riêng. Trước cuộc thi ném còn của những cô gái Thái, tôi trở thành cổ động viên tự lúc nào không rõ.Tôi chăm chú dõi theo quả còn bay vút lên cao, lơ lửng trên không trung. Tôi và mọi người hò reo khi quả còn bắt ngờ bay vèo qua vòng tròn gắn trên đầu cây tre. Điệu múa khèn tràn đầy sức sống của các chàng trai người Mông đã khiến tôi rất ngạc nhiên và thán phục. Tôi nhún nhảy liên hồi theo các động tác của họ. Tôi như bị cuốn theo bước múa sạp khéo léo, rộn ràng của những cô gái Mường. Tôi say sưa thưởng thức điệu múa xoè uyển chuyển của những cô gái Thái... Đến với Ngày hội văn hoá các dân tộc thiểu số ở Mộc Châu, tôi đã rất xúc động và hiểu vì sao cần phải giữ gìn giá trị văn hoá truyển thống của dân tộc.

(Lâm Phong)

❓

1. Đoạn văn nói đến sự việc gì? Người viết có ấn tượng chung về sự việc đó thế nào?
2. Trong phần triển khai, những chi tiết nào nói về ngày hội gây được ấn tượng với người viết?
3. Tình cảm, cảm xúc của người viết được bộc lộ qua những từ ngữ, câu văn nào?
4. Nói với người thân về một việc em đã làm được trong ngày. Nêu tình cảm, cảm xúc của em khi thực hiện và hoàn thành công việc đó.