📖 Bài 2: Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ - lớp 5

I. PHẦN ĐỌC

Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ  🔊

(Trích)

Em cu Tai ngủ trên lưng mẹ ơi
Em ngủ cho ngoan đừng rời lưng mẹ
Mẹ giã gạo mẹ nuôi bộ đội
Nhịp chày nghiêng giấc ngủ em nghiêng
Mồ hôi mẹ rơi má em nóng hổi
Vai mẹ gầy nhấp nhô làm gối
Lưng đưa nôi và tim hát thành lời:

– Ngủ ngoan a-kay ơi, ngủ ngoan a-kay hỡi
Mẹ thương a-kay, mẹ thương bộ đội
Con mơ cho mẹ hạt gạo trắng ngần
Mai sau con lớn vung chày lún sân...

Em cu Tai ngủ trên lưng mẹ ơi
Em ngủ cho ngoan đừng rời lưng mẹ
Mẹ đang tỉa bắp trên núi Ka-lưi
Lưng núi thì to mà lưng mẹ nhỏ
Em ngủ ngoan em đừng làm mẹ mỏi
Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi
Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng

– Ngủ ngoan a-kay ơi, ngủ ngoan a-kay hỡi...

(Nguyễn Khoa Điềm)

***

* Học thuộc lòng bài thơ.

Từ ngữ:
– A-kay (tiếng dân tộc Tà-ôi): con.
– Núi Ka-lưi: một ngọn núi ở phía tây thành phố Huế và tỉnh Quảng Trị.

❓Câu hỏi đọc hiểu:

1. Bài thơ như lời ru ngọt ngào của người mẹ dành cho con. Những từ ngữ nào cho em biết điều đó?
2. Người mẹ làm những công việc gì? Những công việc đó có ý nghĩa như thế nào?
3. Những mong ước gì của người mẹ được gửi gắm trong lời ru ở khổ thơ thứ hai?
4. Em hiểu thế nào về hai dòng thơ “Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi/ Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng”?
5. Nêu chủ đề của bài thơ.

II. PHẦN VIẾT

Viết mở bài và kết bài cho bài văn tả người

1. Nêu những điểm khác nhau giữa các cách mở bài và kết bài dưới đây:

Mở bài:

• Mở bài trực tiếp: Thắng, con cá vược của thôn Bẩn, là địch thủ bơi lội đáng gờm nhất của bọn trẻ.
• Mở bài gián tiếp: Chúng tôi sinh ra và lớn lên ở một vùng biển tuyệt đẹp, được làm quen với sóng xanh, nắng vàng ngay từ thuở ấu thơ. Đứa nào cũng biết bơi lội, nhưng chỉ có Thắng mới được gọi là con cá vược của thôn Bẩn và là địch thủ bơi lội đáng gờm nhất của bọn trẻ chúng tôi.

Kết bài:

• Kết bài không mở rộng: Bọn trẻ đứng trên bờ nhìn nó lặn vừa ghen vừa phục.
• Kết bài mở rộng: Bọn trẻ chúng tôi đứng trên bờ nhìn nó lặn mà lòng đầy thán phục. Tôi thầm nghĩ hẳn là Thắng phải yêu sóng, yêu gió, yêu cái mặn mòi của nước biển vô cùng thì mới có thể trở thành anh chàng bơi lội giỏi giang như thế. Hẳn là các bạn cũng có chung cảm nghĩ như tôi?

❓Bài tập thực hành:

1. Viết mở bài gián tiếp và kết bài mở rộng cho bài Chú bé vùng biển theo cách của em.
2. Trao đổi về cách viết mở bài gián tiếp và kết bài mở rộng cho bài văn tả người.

III. ĐỌC MỞ RỘNG

1. Đọc sách báo viết về người tốt, việc tốt.

CẬU HỌC SINH NGHÈO TRẢ LẠI 20 TRIỆU ĐỒNG NHẶT ĐƯỢC

Cậu học sinh nghèo trả lại 20 triệu đồng nhặt được là câu chuyện có thật, được đăng trên báo Tiền phong ngày 15 tháng 3 năm 2015. Truyện kể về em Hà Trung Tuấn, học sinh lớp 7B Trường Trung học cơ sở Lâm Sơn, xã Nghĩa Lâm, tỉnh Nghệ An. Trên đường cùng mẹ từ chợ về nhà, em nhặt được một chiếc ví tiền. Ngay sau đó, em đã nhờ người liên hệ trả lại chiếc ví cho người bị mất.

Nội dung thực hiện:

1. Viết phiếu đọc sách theo mẫu (Tên sách báo, Tác giả, Ngày đọc, Những việc tốt được kể, Người làm việc tốt, Ý nghĩa, Bài học rút ra, Mức độ yêu thích).
2. Dựa vào phiếu đọc sách, trao đổi với bạn về ý nghĩa của những việc làm tốt đối với cộng đồng.

❓Vận dụng:

1. Chia sẻ với người thân về một việc tốt em đã làm hoặc em mong muốn được làm cho cộng đồng.