📖 Hổn số - lớp 5

1. Hỗn số là gì?

Hỗn số là số gồm một phần nguyên và một phần phân số.

Ví dụ:

\[ 2 \dfrac{3}{5} \]

Trong đó:

• $2$ là phần nguyên
• $\dfrac{3}{5}$ là phần phân số

2. Viết hỗn số dưới dạng phân số

Muốn đổi một hỗn số thành phân số, ta làm như sau:

Cách làm

\[ \dfrac{\text{Phần nguyên} \times \text{Mẫu số} + \text{Tử số}}{\text{Mẫu số}} \]

Ví dụ 1

Đổi hỗn số:

\[ 3 \dfrac{2}{7} \]

Ta có:

\[ 3 \dfrac{2}{7} = \dfrac{3 \times 7 + 2}{7} = \dfrac{23}{7} \]

Ví dụ 2

Đổi hỗn số:

\[ 5 \dfrac{4}{9} \]

Ta có:

\[ 5 \dfrac{4}{9} = \dfrac{5 \times 9 + 4}{9} = \dfrac{49}{9} \]

3. Viết phân số lớn hơn 1 dưới dạng hỗn số

Muốn đổi một phân số lớn hơn 1 thành hỗn số, ta làm như sau:

Cách làm

• Chia tử số cho mẫu số
• Thương là phần nguyên
• Số dư là tử số của phần phân số
• Mẫu số giữ nguyên

Ví dụ 1

Đổi phân số:

\[ \dfrac{17}{5} \]

Ta có:

\[ 17 : 5 = 3 \text{ (dư } 2\text{)} \]

Vậy:

\[ \dfrac{17}{5} = 3 \dfrac{2}{5} \]

Ví dụ 2

Đổi phân số:

\[ \dfrac{26}{7} \]

Ta có:

\[ 26 : 7 = 3 \text{ (dư } 5\text{)} \]

Vậy:

\[ \dfrac{26}{7} = 3 \dfrac{5}{7} \]

4. Lưu ý quan trọng

• Hỗn số luôn có phần nguyên khác 0
• Phần phân số của hỗn số luôn là phân số bé hơn 1
• Khi làm phép tính với hỗn số, nên đổi ra phân số trước

5. Bài tập luyện tập

Bài 1: Đổi hỗn số thành phân số

\[ 2 \dfrac{1}{4} \qquad 4 \dfrac{3}{8} \qquad 6 \dfrac{5}{6} \]

Bài 2: Đổi phân số thành hỗn số

\[ \dfrac{11}{3} \qquad \dfrac{29}{5} \qquad \dfrac{18}{4} \]