📖 Bài 17: Một số dạng năng lượng tái tạo - lớp 9
💡 Bài 17: Một số dạng năng lượng tái tạo
1. Khái niệm và Đặc điểm chung của năng lượng tái tạo
- Định nghĩa: Năng lượng tái tạo là năng lượng đến từ các nguồn có sẵn trong thiên nhiên, liên tục được bổ sung thông qua các quá trình tự nhiên (như mặt trời, gió, nước chảy, sóng biển, địa nhiệt, sinh khối).
- Ưu điểm chung: Nguồn cung dồi dào, liên tục được bổ sung; sạch, không phát thải khí nhà kính, giúp bảo vệ môi trường và giảm thiểu biến đổi khí hậu.
- Nhược điểm chung: Công nghệ khai thác hiện nay đa số có hiệu suất thấp, chi phí đầu tư ban đầu rất cao và phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết, tự nhiên.

2. Các dạng năng lượng tái tạo phổ biến
- Năng lượng mặt trời: Luôn có sẵn, không ồn, không phát thải trực tiếp. Tuy nhiên, hiệu suất thu nhiệt/quang còn thấp, tấm pin đắt tiền và rác thải từ tấm pin hết hạn (sau khoảng 25 năm) rất khó xử lí, gây ô nhiễm. Ngoài ra, các nhà máy điện mặt trời chiếm diện tích đất rất lớn.
- Năng lượng từ gió: Không phát thải khí nhà kính. Thường được xây dựng ở vùng ven biển hoặc biển khơi (nơi có tốc độ gió ổn định). Nhược điểm là gây tiếng ồn, ảnh hưởng đến cảnh quan và môi trường sống của các loài chim (đặc biệt là chim di cư).
- Năng lượng từ sóng biển: Được hình thành từ tác động của gió. Nguồn năng lượng dồi dào, ổn định hơn gió. Tuy nhiên, đòi hỏi thiết bị phức tạp, chịu được môi trường nước mặn khắc nghiệt, bão tố và chi phí đầu tư vô cùng đắt đỏ.
- Năng lượng từ dòng sông (Thuỷ điện): Xây đập ngăn nước để làm quay tuabin. Có độ ổn định cao. Nhược điểm: Việc xây đập làm thay đổi hệ sinh thái dòng sông, chặn đường di cư của cá, gây ngập lụt diện tích rừng lớn và tiềm ẩn rủi ro vỡ đập, động đất.

3. Biện pháp sử dụng hiệu quả năng lượng và bảo vệ môi trường
- Sử dụng năng lượng hiệu quả là dùng ít năng lượng hơn để thực hiện cùng một công việc (ví dụ: dùng đèn LED thay đèn sợi đốt).
- Các biện pháp: Chuyển đổi sang năng lượng tái tạo; sử dụng thiết bị tiết kiệm điện (tủ lạnh, điều hoà Inverter); tăng cường phương tiện giao thông công cộng; áp dụng nguyên tắc 5R đối với vật liệu sinh hoạt.
3. Em đã học
Từ bài học này, em cần ghi nhớ:
- Ưu điểm của năng lượng tái tạo là nguồn năng lượng có sẵn, liên tục được bổ sung. Việc khai thác giúp giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường.
- Nhược điểm là công nghệ khai thác hiện nay có hiệu suất thấp, chi phí đầu tư ban đầu cao.
- Sử dụng một số biện pháp tiết kiệm năng lượng, tận dụng ánh sáng và gió tự nhiên, sử dụng thiết bị điện đúng cách giúp giảm lượng điện tiêu thụ, giảm khí thải và bảo vệ môi trường.
4. Em có thể
- Khai thác và sử dụng được một số dạng năng lượng tái tạo trong cuộc sống.
- Thảo luận để nêu được một số biện pháp sử dụng hiệu quả năng lượng và bảo vệ môi trường.
5. Ví dụ thực tế ứng dụng kiến thức
- Bình nước nóng năng lượng mặt trời (Thái dương năng): Rất nhiều gia đình hiện nay lắp đặt hệ thống ống thuỷ tinh chân không trên mái nhà để đun nước nóng tắm. Nước được làm nóng hoàn toàn bằng bức xạ mặt trời mà không tốn một đồng tiền điện nào, đây là một ví dụ tuyệt vời về việc ứng dụng năng lượng tái tạo vào quy mô hộ gia đình.
- Cột đèn chiếu sáng bằng gió và mặt trời: Nếu đi trên các tuyến đường cao tốc mới hoặc ở các vùng hải đảo, em sẽ thấy những cột đèn đường không cần nối dây điện. Trên đỉnh cột có gắn một tấm pin mặt trời nhỏ và một tuabin gió mini. Ban ngày, chúng sạc điện vào bình ắc quy ở thân cột, ban đêm dùng điện đó để thắp sáng đèn LED.
- Hành động nhỏ, lợi ích lớn: Việc em mở cửa sổ để đón gió và ánh sáng tự nhiên thay vì bật quạt và đèn mọc vào ban ngày; hay việc tắt điều hoà khi ra khỏi phòng... chính là em đang thực hành "sử dụng năng lượng hiệu quả", góp phần trực tiếp vào việc bảo vệ môi trường và giảm chi phí hoá đơn tiền điện cho gia đình.

Bạn nghĩ gì về bài học này?