📖 Bài 15: Chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc và sự chuyển biến của xã hội Âu Lạc - lớp 6

1. Chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc

a) Về bộ máy cai trị Năm 179 TCN, Triệu Đà chiếm được Âu Lạc. Từ đó các triều đại phong kiến phương Bắc đều sáp nhập nước ta vào lãnh thổ Trung Quốc, chia thành các đơn vị hành chính như châu – quận, dưới châu – quận là huyện. Từ sau khởi nghĩa Hai Bà Trưng, chính quyền đô hộ thắt chặt cai trị, đưa người Hán sang nắm quyền trực tiếp đến tận cấp huyện. Chính quyền đô hộ cho xây đắp các thành luỹ lớn và bố trí lực lượng quân đồn trú để bảo vệ chính quyền.

Từ nhà Hán, các triều đại đều áp dụng luật pháp hà khắc và thẳng tay đàn áp các cuộc đấu tranh của nhân dân ta.

b) Về kinh tế Các quan cai trị phương Bắc chiếm ruộng đất của nhân dân Âu Lạc, lập thành ấp, trại và bắt dân ta cày cấy. Chúng cũng áp đặt chính sách tô thuế nặng nề, đặc biệt là nắm độc quyền về sắt và muối. Đồng thời, chúng bóc lột bằng cách bắt nhân dân ta cống nạp nhiều loại vải vóc, hương liệu, sản vật quý để đưa về Trung Quốc.

c) Về văn hoá - xã hội Trong suốt thời Bắc thuộc, chính quyền phong kiến phương Bắc đều thực hiện chính sách đồng hoá dân tộc Việt. Chúng đưa người Hán sang ở cùng với dân Việt, bắt nhân dân ta phải theo phong tục, luật pháp của người Hán và tìm mọi cách xoá bỏ những tập quán lâu đời của người Việt.

2. Những chuyển biến về kinh tế - xã hội trong thời kì Bắc thuộc

a) Chuyển biến về kinh tế Trồng lúa nước vẫn là nghề chính bên cạnh trồng cây ăn quả, hoa màu và chăn nuôi. Sự phát triển của công cụ sản xuất và kĩ thuật đắp đê, làm thuỷ lợi đã tạo nên những vùng trồng lúa nước rộng lớn. Các nghề rèn sắt, đúc đồng, làm gốm, làm mộc... có những bước phát triển mới, kĩ thuật sản xuất cao hơn. Một số đường giao thông thuỷ, bộ được hình thành, giúp hoạt động buôn bán trong nước và với các nước khác được đẩy mạnh hơn trước.

b) Chuyển biến về xã hội Với chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc, các tầng lớp trong xã hội đều có sự biến đổi. Một số quan lại người Hán bị Việt hoá. Tầng lớp hào trưởng bản địa hình thành từ bộ phận quý tộc trong xã hội Âu Lạc cũ, có uy tín và vị thế quan trọng trong đời sống xã hội, trở thành những thủ lĩnh lãnh đạo nhân dân đứng lên đấu tranh.

Bao trùm trong xã hội bấy giờ là mâu thuẫn sâu sắc giữa nhân dân Âu Lạc với chính quyền đô hộ phương Bắc. Đó là nguyên nhân làm bùng lên các cuộc đấu tranh giành độc lập liên tục trong suốt thời kì Bắc thuộc.

🎯 PHẦN LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

I. Câu hỏi Luyện tập

1. Tại sao chính quyền phong kiến phương Bắc thực hiện chính sách đồng hoá dân tộc Việt?
2. Em hãy cho biết hậu quả chính sách bóc lột kinh tế của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta (theo các lĩnh vực: Đất đai, Thuế khoá - Cống nạp, Thủ công nghiệp).

II. Câu hỏi Vận dụng

1. Mặc dù chịu ách đô hộ và chính sách đồng hóa gắt gao của phong kiến phương Bắc, tổ tiên ta vẫn giữ gìn được tiếng nói và những phong tục tập quán riêng. Hãy chia sẻ suy nghĩ của em về sức sống mãnh liệt của dân tộc Việt qua giai đoạn lịch sử này.